Je pensioen in gewone taal: wat bouw je echt op?

Als je aan iemand van 45 vraagt hoeveel pensioen hij of zij straks krijgt, is het antwoord bijna altijd hetzelfde: een vaag getal, een schouderophalen, of 'dat regelt mijn werkgever toch wel?'

Dat klopt maar gedeeltelijk. En het deel dat niet klopt, kan behoorlijk duur uitpakken.

Pensioen in Nederland is geen enkel systeem. Het is een optelsom van drie verschillende bronnen - en de meeste mensen kennen er eigenlijk maar één.

De drie lagen van je pensioen

Laag 1: AOW De Algemene Ouderdomswet is een basisinkomen dat de overheid betaalt aan iedereen die de AOW-leeftijd bereikt. In 2026 is dat 67 jaar en drie maanden. De hoogte is gekoppeld aan het minimumloon: voor alleenstaanden is dat ongeveer EUR 1.450 netto per maand. Voor mensen met een partner iets minder per persoon.

AOW is niet genoeg om comfortabel van te leven, maar het is de bodem waar alles op rust.

Laag 2: Werkgeverspensioen Als je in loondienst werkt bij een werkgever die is aangesloten bij een pensioenfonds, bouw je automatisch pensioen op. Hoeveel hangt af van je salaris, het aantal jaren dat je hebt deelgenomen en de regeling van je fonds. De nieuwe Wet toekomst pensioenen - ingegaan in 2023 - verandert hoe dit wordt berekend: van een gegarandeerd bedrag naar een persoonlijk pensioenvermogen. Dat betekent iets meer onzekerheid, maar ook meer transparantie over wat je echt opbouwt.

Laag 3: Eigen aanvulling Spaargeld, een lijfrente, beleggingen - wat je zelf opbouwt buiten je werkgever om. Voor ZZP'ers is dit de enige manier om naast de AOW iets op te bouwen, want zij vallen niet automatisch onder een pensioenfonds.

“Pensioen is geen automatische uitkomst. Het is de som van keuzes die je al dan niet hebt gemaakt.”

Het pensioengat: wat het is en of jij er een hebt

Een pensioengat ontstaat als je verwachte pensioeninkomen lager is dan wat je nodig hebt om je huidige levensstijl redelijk voort te zetten.

Vuistregel: de meeste financieel adviseurs gaan uit van 70% van je laatste nettosalaris als 'comfortabel' pensioeninkomen. Als je nu EUR 3.000 netto verdient, heb je EUR 2.100 per maand nodig. AOW dekt daarvan globaal EUR 1.450. De rest moet komen uit je werkgeverspensioen en wat je zelf hebt opgebouwd.

Mensen die lang in deeltijd hebben gewerkt, ZZP'ers, of mensen die regelmatig van baan zijn gewisseld zonder pensioenregeling, lopen het grootste risico op een flink gat.

Hoe je weet waar je staat

Ga naar mijnpensioenoverzicht.nl. Je logt in met DigiD en ziet in één overzicht hoeveel AOW je hebt opgebouwd, wat je werkgeverspensioenen waard zijn en wat het verwachte maandbedrag is bij pensionering.

“De meeste mensen die hun pensioenoverzicht voor het eerst serieus lezen, zijn verrast. Soms positief - maar vaker niet.”

Het duurt twintig minuten en geeft je voor het eerst een eerlijk beeld van wat je straks kunt verwachten.

Wat je kunt doen als het tekortschiet

• Lijfrente: stortingen in een lijfrenteverzekering of -rekening zijn aftrekbaar van de belasting. Voor veel mensen de meest fiscaalvriendelijke manier om bij te sparen voor later.
• Spaargeld: minder fiscaalvoordelig, maar flexibeler. Goed als aanvulling of noodfonds.
• Langer werken: elk extra jaar verhoogt zowel je AOW als je werkgeverspensioen.
• Deeltijdpensioen: veel pensioenfondsen bieden de mogelijkheid om gedeeltelijk te stoppen en gedeeltelijk door te werken.

Als je nu rond de 40-55 bent, heb je nog ruimte om een redelijk tekort bij te sturen - mits je nu begint en niet over vijf jaar.

Wat je deze week kunt doen

Log in op mijnpensioenoverzicht.nl en bekijk hoeveel je verwacht te ontvangen. Schrijf het op. Vergelijk het met 70% van je huidige nettosalaris. Is er een gat? Dan weet je tenminste waar je aan werkt.

Dat is geen reden tot paniek. Het is gewoon informatie. En informatie is het enige wat je nodig hebt om betere keuzes te maken - vandaag, niet als het te laat is.