Je arbeidscontract begrijpen: 7 dingen die erin staan die je moet kennen

De meeste mensen tekenen een arbeidscontract op de dag dat ze aangenomen worden. Blij, opgelucht, klaar om te beginnen. Het contract gaat in een la en komt er pas weer uit als er iets misgaat.

Dat is begrijpelijk - maar het is ook het moment waarop je de meeste invloed had en het minst gebruik van maakte.

Je hoeft geen jurist te zijn om de belangrijkste onderdelen van je contract te begrijpen. Zeven punten die het waard zijn om te kennen, voor je tekent en ook daarna.

1. Proeftijd

Een proeftijd mag maximaal twee maanden duren bij een contract voor onbepaalde tijd of een tijdelijk contract van langer dan twee jaar. Bij kortere tijdelijke contracten is de maximale proeftijd één maand. Tijdens de proeftijd kan zowel jij als je werkgever het dienstverband per direct beëindigen - zonder opgave van reden.

Controleer altijd of de proeftijd in je contract klopt. Een te lange proeftijd is juridisch ongeldig, maar je werkgever kan er toch een beroep op doen als je het niet weet.

2. Bepaalde of onbepaalde tijd

Een tijdelijk contract (bepaalde tijd) eindigt automatisch op de afgesproken datum. Na drie opeenvolgende tijdelijke contracten - of na meer dan drie jaar - heb je recht op een vast contract. Dit heet de ketenregeling.

Let op: er mogen maximaal drie tijdelijke contracten worden gesloten binnen drie jaar. Wordt die grens overschreden, dan is het contract automatisch voor onbepaalde tijd.

3. Opzegtermijn

De opzegtermijn bepaalt hoeveel tijd er zit tussen de opzegging en het einde van het dienstverband. Voor werknemers geldt wettelijk één maand, tenzij in je contract of cao een langere termijn staat. Voor werkgevers gelden langere termijnen naarmate je langer in dienst bent.

“Een opzegtermijn beschermt je. Maar alleen als je weet hoe lang die is.”

Controleer ook of je opzegtermijn gelijk is aan die van je werkgever. In sommige contracten is de opzegtermijn voor de werknemer langer dan voor de werkgever - dat is alleen toegestaan als het expliciet in het contract staat en aan bepaalde voorwaarden voldoet.

4. Loondoorbetaling bij ziekte

In Nederland ben je als werknemer bij ziekte wettelijk recht op minimaal 70% van je loon gedurende twee jaar. Veel cao's en contracten kennen een ruimere regeling voor het eerste jaar, soms tot 100%.

Kijk in je contract wat er staat bij 'ziekte' of 'arbeidsongeschiktheid'. En check of er een wachttijd geldt - sommige contracten kennen één of twee wachtdagen waarover je geen loon ontvangt.

5. Concurrentiebeding

Een concurrentiebeding verbiedt je om na je dienstverband bij een concurrent te gaan werken of eigen klanten mee te nemen. In een tijdelijk contract mag een concurrentiebeding alleen als er een zwaarwegend bedrijfsbelang is dat expliciet is opgeschreven.

“Een concurrentiebeding in je contract is geen formaliteit. Het kan bepalen waar je na dit werk naartoe kunt.”

Als je een beding ziet: lees het goed. Hoe lang duurt het? Welk geografisch gebied betreft het? Wat zijn de gevolgen bij overtreding? Dit is het moment om te onderhandelen - niet nadat je getekend hebt.

6. Overwerk en toeslagen

Staat er niets over overwerk in je contract, dan is de werkgever wettelijk gezien niet verplicht om overwerk apart te vergoeden als dat al in je salaris is verdisconteerd. Maar bij veel cao's gelden wel toeslagen voor avond-, nacht- of weekendwerk.

Controleer of je contract of cao vermeldingen bevat over overwerk, onregelmatigheidstoeslag of compensatieverlof.

7. Pensioenregeling

Niet elke werkgever biedt een pensioenregeling aan - voor kleine bedrijven is het niet altijd verplicht. Als er wél een regeling is: kijk welk pensioenfonds het betreft, hoeveel premie je zelf betaalt en hoeveel de werkgever bijdraagt.

Dit lijkt nu ver weg, maar het verschil tussen een werkgever die 5% bijdraagt en een die 15% bijdraagt, loopt over twintig jaar op tot tienduizenden euro's.

Wat als er iets niet klopt

Je mag altijd vragen om uitleg of aanpassing voordat je tekent. Als een werkgever dat weigert, is dat op zichzelf al nuttige informatie.

Na het tekenen kun je bij twijfel terecht bij het UWV, de Arbeidsinspectie, of een vakbond. Juridisch advies bij arbeidsrechtelijke vragen is ook beschikbaar via het Juridisch Loket - gratis en laagdrempelig.

Wat je nu kunt doen

Pak je huidige contract erbij - of dat van je volgende baan. Loop de zeven punten hierboven langs. Schrijf op wat je niet zeker weet. Dat zijn precies de vragen die het waard zijn om te stellen.